سهم قسمتی از سرمایه شرکت سهامی است که مشخص کننده میزان مشارکت و تعهدات و منافع صاحبان آن در شرکت سهامی می باشد. کلمه سهام ویژه شرکت های سهامی است و در سایر شرکت ها از عبارت ” سهم الشرکه ” استفاده می شود، از همین رو به شرکاء در شرکت های سهامی، ” سهامدار ” نیز اطلاق می گردد.


روند مطالبه مبلغ تادیه نشده سهام
1- مطالبه مبلغ تادیه نشده سهام باید از همه سهامداران به یک نسبت و بدون تبعیض صورت گیرد. ( تبصره ماده 33 ل. ا. ق. ت )
2- ممکن است شرکت تمام یا بخشی از مبلغ تادیه نشده را مطالبه نماید. ( ماده 35 ل. ا. ق. ت )
3- مهلت این مطالبه باید در اساسنامه درج گردد و مطالبه باید ظرف مهلتی که در اساسنامه مقرر شده است ، صورت گیرد. ( ماده 33 ل. ا. ق. ت )
4- اگر مطالبه صورت نگیرد هیات مدیره شرکت باید مجمع عمومی فوق العاده سهامداران شرکت را برای تقلیل سرمایه شرکت تا میزانی که سرمایه تادیه شده است، دعوت نماید. ( ماده 33 ل. ا. ق. ت )
5- اگر مطالبه صورت نگیرد و هیات مدیره، مجمع عمومی فوق العاده سهامداران شرکت را برای تقلیل سرمایه شرکت دعوت ننماید، هر ذینفع می تواند با رجوع به دادگاه، برای تقلیل سرمایه شرکت اقدام نماید. ( ماده 33 ل. ا. ق. ت )
6- شخصی که پذیره نویسی نموده است مسئول تادیه تمام مبلغ اسمی سهم خود می باشد. ( ماده 34 ل. ا. ق. ت )
7- اگر پذیره نویس، قبل از تادیه تمام مبلغ اسمی سهم خود، آن را به دیگری منتقل کند، بعد از انتقال، دارنده فعلی آن مسئول تادیه بقیه مبلغ آن می باشد. ( ماده 34 ل. ا. ق. ت )
8- برای مطالبه مابقی مبلغ سهام، شرکت اقدام به نشر آگهی، فقط برای یک نوبت، در روزنامه کثیرالانتشاری که آگهی های شرکت در آن منتشر می شود می نماید و یک نسخه از آگهی را نیز با پست سفارشی برای هر یک از سهامداران ارسال می کند و مهلت معقولی به آن ها می دهد. این مهلت در قانون تعیین نشده است. ( ماده 35 و 36 ل. ا. ق. ت )
9- پس از انقضاء این مهلت، خسارت دیرکردی به مبلغ تادیه نشده اضافه می گردد که برابر است با نرخ رسمی بهره به علاوه 4 درصد در سال. ( ماده 35 ل. ا. ق. ت )
10- پس از انقضاء مهلت، سهامدارانی که مبلغ مطالبه شده را تادیه نکرده اند، حق حضور و رای در مجامع عمومی شرکت را ندارند و در احتساب حد نصاب مجامع عمومی هم به حساب نمی آیند و حقوق آن ها از قبیل حق دریافت سود قابل تقسیم، حق تقدم در خرید سهام جدید شرکت و حق دریافت اندوخته قابل تقسیم معلق می گردد. ( ماده 37 ل. ا. ق. ت )
11- شرکت به سهامدار برای تادیه مبالغ اخطار می دهد، اگر یک ماه از این اخطار بگذرد و سهامدار مبلغ مطالبه شده و خسارت تاخیر را نپردازد، شرکت سهام را از طریق بورس یا مزایده به فروش می گذارد. ( ماده 35 ل. ا. ق. ت )
12- اگر قبل از تاریخ فروش، سهامدار، اصل مبلغ مطالبه شده و کلیه خسارات ( معادل نرخ رسمی بهره به علاوه چهار درصد در سال ) و هزینه ها را تادیه نماید، شرکت از فروش سهم به غیر خودداری می ورزد. ( ماده 36 ل. ا. ق. ت )
13- اگر قبل از فروش، سهامدار، اصل مبلغ مطالبه شده و کلیه خسارات و هزینه ها را تادیه نماید، حق حضور او در مجامع عمومی برقرار می گردد و می تواند حقوق مالی اش را که معلق شده بود از قبیل حق دریافت سود قابل تقسیم ، حق تقدم در خرید سهام جدید شرکت و حق دریافت اندوخته قابل تقسیم، اگر مشمول مرور زمان نشده باشند، مطالبه نماید. ( ماده 38 ل. ا. ق. ت )
14- در صورت فروش سهام اگر حاصل این فروش از کلیه هزینه های صورت گرفته و اصل مبلغ مورد مطالبه و خسارت تاخیر تادیه بیشتر باشد، مازاد به سهامدار تادیه می گردد. ( ماده 35 ل. ا. ق. ت )
15- پس از فروش نام سهامدار قبلی از دفاتر شرکت حذف گردد و اوراق سهام یا گواهینامه موقت سهام با قید کلمه ” المثنی ” به نام خریدار صادر می گردد و اوراق سهام یا گواهینامه موقت قبلی ابطال می گردد و مراتب برای اطلاع عموم آگهی می گردد. ( ماده 36 ل. ا. ق. ت )