• شرکت تعاونی چیست؟
یک شرکت تعاونی یک انجمن ثبت شده مستقل و وظیفه مند متشکل از افراد است با یک پیوستگی معمول از علایق، که به طور داوطلبانه با یکدیگر برای رسیدن به نیازهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خود و استنشاق (استفاده) از مشارکت مساوی از سرمایه مورد نیاز مشتری شدن محصولات و خدماتشان و پذیرش سهم منصفانه ای از ریسک و منافعی که بر اساس اصول پذیرفته شده بین المللی متقبل شده اند، متحد شده اند.

 تعاونی ها دارای مزایای متعددی هستند که مزایای اقتصادی آن بسیار برجسته است این مزایا عبارت اند از:
• کسب موقعیت مطلوب در بازار و کنترل قیمت از طریق :
– کوتاه شدن دست واسطه ها
– افزایش قدرت معاملاتی اعضا
• تطابق روز افزون با بازار اقتصاد به دلایل :
– به دلیل داشتن تحصیلات انبار و جور کردن کالا،بهتر می توان آنها را از حیث کمی و کیفی درجه بندی کرد.
– با تجربه والای مدیر می توان تحولات بازار را پیش بینی نمود.
– شرکت های تعاونی آثار مطلوبی روی طرز رفتار اقتصادی فرد ایجاد می کند.
• نقش اجتماعی و اقتصادی تعاونی ها :
– سرمایه گذاری بالا در مقایسه با یک فرد به تنهایی
– داشتن تخصص های فنی
– انتقال مخاطرات بازرگانی از فرد به شرکت
– سر شکن شدن هزینه ها
• انواع شرکت تعاونی
شرکت تعاونی به لحاظ نوع فعالیت به دو دسته تقسیم می شود:
الف) شرکت تعاونی تولید: شرکتی است که به منظور اشتغال اعضا در امور مربوط به کشاورزی، دامداری، دامپروری، پرورش و صید ماهی، شیلات، صنعت، معدن، عمران شهری و روستایی و عشایری و نظایر اینها فعالیت می نماید.
ب) شرکت تعاونی توزیع: شرکتی است که در امور مربوط به تهیه و توزیع کالا، مسکن ،خدمات و سایر نیازمندی های اعضا فعالیت می نماید.
• شرکت های تعاونی به لحاظ عضویت به دو دسته تقسیم می شوند :
1_شرکت تعاونی عام: شرکتی است که عضویت در آن برای همه آزاد می باشد و موسسین یا شرکت برای تامین قسمتی از سرمایه اولیه و یا افزایش سرمایه شرکت، سهام آن را به عموم عرضه نماید.
2_شرکت تعاونی خاص: شرکتی است که عضویت در آن برای گروه خاص از قبیل کارگران، کشاورزان، کارمندان، ایثارگران، زنان، دانشجویان، مشاغل خاص و نظایر اینها آزاد باشد.بدیهی است شرکت تعاونی موظف به پذیرش متقاضیان واجد شرایط بوده و از این نظر محدودیتی برای اعضا وجود ندارد.
• شرکت های تعاونی کشاورزی :
ماده 73 قانون شرکت های تعاونی :شرکت های تعاونی کشاورزی با مشارکت کشاورزان- باغداران- دامداران-دامپروران- پرورش دهندگان کرم ابریشم- زنبور عسل- ماهی-و روستائیان شاغل در صنایع محلی و روستایی و یا کارگران کشاورزی برای تمام یا قسمتی از مقاصد زیر تشکیل می شود :
1- انجام عملیات جمع آوری، نگهداری، تبدیل، طبقه بندی و بسته بندی، حمل و نقل و یا فروش محصول اعضا.
2- قبول پس انداز و سپرده اعضا به نمایندگی بانک تعاون کشاورزی ایران
3- بهره برداری جمعی و مشترک از اراضی ملکی و یا استیجاری
4- خرید و تهیه مواد و وسایل مورد احتیاج مصرف شخصی و خانوادگی و یا حرفه ای اعضا همچنین تهیه وسایل و علوفه دام ها و خوراک طیور و وسائل دیگری از این قبیل
5- تامین اعتبارات و وام های مورد نیاز اعضا
⃰ توضیح: وجوهی که شرکت های تعاونی کشاورزی بابت بهای محصول کشاورزی متعلق به اعضا که به شرکت تحویل می شود پرداخت می کند اعم از اینکه به عنوان پیش پرداخت یا مازاد برگشتی باشد مشمول مالیات شرکت نخواهد بود.این وجوه در محاسبه درآمد مشمول مالیات کشاورزی عضو منظور خواهد شد.
• نحوه ثبت شرکت تعاونی کشاورزی 
مرحله اول: تعداد و شرایط اعضا:
شما می توانید برای تعاونی خود به هر تعدادی که لازم است،عضو گیری نمایید اما باید بدانید که اگر کمتر از هفت نفر باشد نمی توانید به تشکیل تعاونی اقدام کنید. در ضمن کلیه اعضا باید شرایط زیر را دارا باشند:
– نداشتن ممنوعیت قانونی و حجر
– تابعیت جمهوری اسلامی ایران
– متعهد بودن به رعایت مقررات تعاونی
– خرید حداقل سهام در اساسنامه
– عضو نبودن در شرکت های مشابه
–  درخواست کتبی برای عضویت در تعاونی
مرحله دوم: تشکیل هیئت موسس :
در این گام باید طی جلسه ای دور هم جمع شده و از بین خود، افرادی را به عنوان هیئت موسس انتخاب کنید (حداقل 3نفر) .کاری که هیئت موسس باید انجام دهد در قدم اول تهیه طرح پیشنهادی است.
هیئت موسس در طرحی که تهیه می کند،دلایل تشکیل تعاونی را می نویسد و مشخصات همه داوطلبان عضویت در تعاونی را تنظیم می کند؛نحوه تامین سرمایه و میزان آن، امکانات لازم برای شروع فعالیت شرکت تعاونی و میزان سهم هر عضو از موارد دیگری است که باید در طرح پیشنهادی مشخص شود.
• مرحله سوم: انتخاب و معرفی نماینده هیئت موسس به اداره تعاون :
در اینجا هیئت موسس یک نفر را به عنوان نماینده تام الاختیار برای معرفی به اداره تعاون انتخاب می کند.نماینده هیئت موسس طرح پیشنهادی را به همراه تقاضانامه برای تشکیل تعاونی به اداره تعاون ارائه می کند.
پس از بررسی تقاضانامه و طرح پیشنهادی اداره نظر خود را در خصوص تشکیل تعاونی به شما اعلام می نماید.
• مرحله چهارم: تهیه مدارک لازم: در صورت موافقت اداره تعاون با تشکیل تعاونی، هیئت موسس باید اقدامات زیر را انجام دهد :
1- دریافت مجوز از مراجع ذیربط :
برای تشکیل تعاونی در رشته های مختلف ابتدا باید در صورت نیاز از دستگاه دولتی ذیربط مجوز فعالیت اخذ نماید.برای تشکیل تعاونی کشاورزی بایستی از اداره جهاد کشاورزی مجوز گرفت.
2- تدوین اساسنامه پیشنهادی :
اداره تعاون پس از موافقت با تشکیل تعاونی یک نمونه اساسنامه را به همراه فرم های مورد نیاز دیگر در اختیار نماینده هیئت موسس قرار می دهد؛ هیئت موسس باید بر مبنای نمونه ارائه شده اساسنامه پیشنهادی خود را تنظیم نماید.
3- افتتاح حساب به نام تعاونی :
( در صندوق تعاون یا حسابی که توسط صندوق، در یکی از بانک ها تعیین می گردد.)
4– دعوت از افراد واجد شرایط :
هیئت موسس به وسیله یک آگهی از افراد واجد شرایط برای عضویت دعوت نموده و مهلت پذیرش میزان سهم هر عضو به همراه مشخصات حساب افتتاح شده و خلاصه ای از طرح و اساسنامه پیشنهادی خود را اعلام می نماید.
• مرحله پنجم: آگهی تشکیل جلسه مجمع عمومی عادی
در این گام هیئت موسس با انتشار آگهی بعدی خود از کلیه اعضا برای تشکیل مجمع عمومی(به منظور تدوین اساسنامه نهایی، انتخاب هیئت مدیره و بازرسان شرکت)دعوت به عمل می آورد.
• مرحله ششم: انتخاب هیئت مدیره
در اولین جلسه مجمع عمومی اساسنامه نهایی تدوین و انتخابات برای تعیین هیئت مدیره و بازرسان شرکت برگزار می شود.در اینجا پس از انتخاب هیئت مدیره وظایف هیئت موسس به پایان می رسد و تمامی مسئولیت ها و اختیارات قانونی شرکت تعاونی به عهده هیئت مدیره و مدیر عامل منتخب خواهد بود.
• مدارک مورد نیاز جهت تشکیل شرکت تعاونی کشاورزی :
– هیئت مدیره باید مدارک زیر را جهت ثبت شرکت تهیه کرده و به اداره تعاون ارسال نماید.
– تصویر شناسنامه و کارت ملی اعضا
– گواهی عدم سوء پیشینه کیفری
– فتوکپی مدرک تحصیلی اعضا
– سه قطعه عکس
– تصویرگواهی پایان خدمت نظام وظیفه
– اساسنامه دو برگ
– دریافت مجوز تاسیس از اداره جهاد کشاورزی
– دعوتنامه تشکیل از اولین مجمع عمومی عادی شرکت تعاونی
– قبولی کتبی اعضا اولین هیئت مدیره و بازرس یا بازرسان
– صورتجلسه اولین مجمع عمومی عادی مبنی بر تصویب اساسنامه و انتخاب اولین هیئت مدیره و بازرس یا بازرسان
– لیست اسامی و امضاء حاضرین در اولین مجمع عمومی عادی
– رسید پرداخت سرمایه شرکت طبق اساسنامه به صندوق تعاون
–  لیست اسامی و مشخصات و نشانی اعضاء اولین هیئت مدیره و بازرس یا بازرسان
–  صورتجلسه اولین هیئت مدیره دال بر انتخاب رئیس و نائب رئیس و منشی هیئت مدیره، انتقال به صاحبان امضا مجاز و اسامی و مشخصات آنها و مدیر عامل
• مرحله هفتم: ثبت شرکت تعاونی و صدور پروانه تاسیس
مدارک دریافت شده توسط اداره تعاون به اداره ثبت شرکت ها ارسال می شودبعد از ثبت شرکت هیئت مدیره باید اقدام به انتشار آگهی تاسیس نماید؛پس از آن و در آخرین مرحله اداره تعاون پروانه تاسیس شرکت تعاونی را صادر می کند اکنون شرکت تعاونی شما می تواند فعالیت خود را آغاز نماید.