ویژگی عمده سرمایه شرکت ، ثابت بودن آن است. چه ، سرمایه شرکت تضمین طلب طلبکاران است و شرکا نمی توانند با برداشت سرمایه از میزان آن بکاهند. ضمن این که مجبور نیستند بر میزان آن بیفزایند. اما در طول حیات شرکت، ممکن است به علت نوسانات اقتصادی و بحران های مالی تغییراتی در سرمایه شرکت به وجود آید و سرمایه اولیه شرکت را افزایش یا کاهش دهد. در تغییر سرمایه اعم از کاهش یا افزایش، هیات مدیره باید حداقل 45 روز قبل از تشکیل مجمع عمومی فوق العاده پیشنهاد خود را به بازرس یا بازرسان شرکت تسلیم کنند. بازرس یا بازرسان شرکت ، پیشنهاد هیات مدیره را مورد رسیدگی قرار می دهند و نظر خود را طی گزارشی به مجمع عمومی فوق العاده تسلیم می نمایند. مجمع عمومی فوق العاده پس از استماع گزارش بازرس یا بازرسان، تصمیم مقتضی اتخاذ می کند.
در مقالات قبلی به تشریح نحوه افزایش سرمایه شرکت پرداختیم، در این مطلب به بررسی کاهش سرمایه شرکت می پردازیم. لازم به توضیح است ، در صورت نیاز به هرگونه مشاوره در این رابطه می توانید با همکاران متعهد و کاردان ما در ثبت شرکت نیک تماس حاصل فرمایید .

کاهش سرمایه
درست است که سرمایه شرکت تضمین طلب طلبکاران از شرکت است، و به همین دلیل شرکا نمی توانند از آن برداشت کنند، با این حال می توان در اساسنامه تقلیل سرمایه شرکت را با تعیین حداقل آن پیش بینی نمود، در این صورت شرکت می تواند سرمایه اولیه خود را به واسطه برداشت تقلیل دهد. باید توجه نمود که کمتر از عشر، سرمایه اولیه شرکت را حداقل قرار دادن ممنوع است ( ماده 222 قانون تجارت ) . کاهش سرمایه در فرضی که شرکت به سبب زیان در شرایط نامطلوبی قرار دارد، مفید است. چه ، هرگاه شرکت به سبب زیان، قسمتی از سرمایه اش را از دست بدهد، تا این ضرر جبران نشود، تقسیم سود میان شرکا امکان پذیر نخواهد بود. به هر حال در کاهش سرمایه اعم از اختیاری و اجباری، هیات مدیره حداقل 45 روز قبل تشکیل مجمع عمومی فوق العاده ، پیشنهاد کاهش سرمایه را ضمن توجیه لزوم کاهش به بازرس یا بازرسان تسلیم می کند، بازرسان پیشنهاد هیات مدیره را مورد بررسی قرار می دهند و نظر خود را طی گزارشی به مجمع عمومی فوق العاده تسلیم می نمایند. مجمع پس از استماع گزارش بازرس تصمیم مقتضی اتخاذ می کند.

نخست : کاهش اختیاری سرمایه
کاهش اختیاری سرمایه در موردی است که مجمع عمومی فوق العاده شرکت به پیشنهاد هیات مدیره ، نسبت به تقلیل سرمایه شرکت به طور اختیاری اتخاذ تصمیم می کند، مشروط بر این که :
الف- بر اثر کاهش سرمایه، به تساوی حقوق صاحبان سهام لطمه ای وارد نشود.
ب- سرمایه شرکت از حداقل مقرر در قانون ( پنج میلیون ریال ) کمتر نشود. کاهش سرمایه به روش اختیاری تنها از یک طریق میسر است و آن عبارت است از : کاهش بهای اسمی سهام به نسبت متساوی و رد مبلغ کاهش یافته هر سهم به صاحب آن .

دوم : کاهش اجباری سرمایه
مطابق ماده 141 لایحه قانونی، هر گاه بر اثر زیان های وارده حداقل نصف سرمایه شرکت از بین برود، هیات مدیره مکلف است بلافاصله مجمع عمومی فوق العاده صاحبان سهام را دعوت نماید تا موضوع انحلال یا ابقای شرکت را مورد بررسی قرار دهند و در صورتی که مجمع مذکور رای به انحلال شرکت ندهد، می تواند سرمایه را به مبلغ سرمایه موجود کاهش دهد. به این نوع کاهش سرمایه شرکت ، طریق اجباری گویند. قانون گذار در تبصره ماده 189 لایحه قانونی، کاهش اجباری سرمایه را به دو طریق پیش بینی کرده است .از طریق کاهش تعداد سهام و از طریق کاهش مبلغ اسمی سهام .